بابک کیمی دور قوللارینی چیرمالا هئی هئی

 

تورک ائللرینی ییغماغا تونقال قالا هئی هئی

 

باش بولگو بولنر سیزی یاددان چیخادیبلار

 

حق المالی دیر دور یاپیشاق قول قولا هئی هئی

 

غم دیو کیمی دونیانی دوتوب اووجونا سیخدی

 

باس بارماغی سینسین بوغازین پارچالا هئی هئی

 

ای نسل نسیمی سیزه سوسماق کی یاراشماز

 

تورک اوغلو دئمز اخ!درسین سویسالا هئی هئی

 

آذربايجان اولدوزلاري ،

آذربايجان اولدوزلاري ،
شاعيره خانيم لار

1-نيگار رفيع بيگلي ( وفات 1359 )

كؤنلوم يئنه مين دردينه بير چاره تاپيلماز
بير درديمي عرضي ائله‌ين ، اول ياره تاپيلماز
آخشام قيزاران گؤيلره انديكده قارانليق
كؤنلوم ائويني يانديران اودلاره تاپيلماز
بيراينجه گولون ، بير چيچگين عاشيقي يم من
شرح ائله‌ين اول سيرريمي ديلداره ، تاپيلماز
چيخديم گئجه‌لر سئيرينه آهيسته او ماهين
گؤردوم اوره‌گيم تك آليشان ، ناره تاپيلماز
عاشيق لره سوردوم ، دئديلر : اي غمي پونهان
گيزلين يارادان آغريسي چوخ ياره ، تاپيلماز

2-نورانگيز گون

اورك سوسور ، دوداق سوسور
نه بير حمير ، نه بير نفس
قيميلدانمايير يارپاقلار
گئجه يالقيزليق لايلاسي دئيير
يوخلايير قول لاريندا مئه نسيمي
خاطيره لريمي يئلله ييرم بئشيگ كيمي
كيمه يوخموش ، بئشيگ بومبوش
كيمه سيزليك يئيير ايچيمي
اوره‌گيم ايكي بؤلونور
هر گون بئله جه ، ياواش ياواش هر شئي اؤلور
آرتيق اللريم ” او موقددس آيريليغين “ اللرينده دير
ال اله وئرميشيك اونونلا
او ، چيچك مندن چوخ آغير
من اونون توشوندا خيلي يونگول گلرم
چكيرمني
اويونو او آپاراجاق
نه فرقيمه ، آرتيق آيريليغا اؤيرنجلي يم
بيزكي چوخدان تانيشيق
ائله اول كي تك رنگي - روف سوپسولوق ...
خوش گلدين سون آيريليق !
آرتيق قورخوم يوخ
حؤكم سنين دير
آپار بير يوللوق !

3-مدينه گولگون

بير عؤمورم ، يازيم سن سن
بير نغمه‌يم ، سازيم سن سن
بير اوره‌گم ، آرزوم سن سن
هارا گئتسن آپار مني

بير چيچگم ، شئهيم سن سن
بير صؤحبتم ، نئييم سن سن
بير بولاغام ، مئهيم سن سن
هارا گئتسن آپار مني

بير لايلايام ، دونيام سن سن
بير جوت گؤزم ، رؤيام سن سن
بير سئوگي‌يم ، سئودام سن سن
هارا گئتسن آپار مني

بير اوجاغام ، اودوم سن سن
بير عونوانام ، آديم سن سن
بير قوشام ، قاناديم سن سن
هارا گئتسن آپار مني

گئنيش گؤيلر قوشا قالسين
آيريليق داغ - داشا قالسين
ايزلريميز قوشا قالسين
هارا گئتسن آپار مني
آپار مني ...

4-حيران خانيم

يارب ، كرم ائت ، اول بت مهياره قاييتسين
بير رحم ائلسين بو ديلي بيماره ، قاييتسين
بو ديل كي ، اونا منزيل ايدي ، اولدو خارابا
عزم ائتسه اگر يار ، دامي هارا قاييتسين ؟
شانه شانه چكيبن چين ائله ، سال اوزه زولفون
قوللاب كيمي اوجداري روخساره قاييتسين
مرغ دل زاريم يئنه آواره قاليپدير
زولفون خمين آچ ، تا كي بو آواره قاييتسين
گل رحم ائله قوي عاشيقي بير ياره يئتيشسين
عرضين ائله سين اول بت خونخاره قاييتسين
چون كؤوكب بختيم يئتيشيپ نحس مقاما
بير امر ائله تا ثابيت و سياره قاييتسين
عهد ائت ، ائدسن جانووي سن صيدق ايله قوربان
حيران ، يار اگر بير ده بو گولزاره قاييتسين

گومان

”حميده رئيس‌زاده“                                             

بلكه ده گلدين بير گئجه ،
بلكه ده آشدين بير آخشام
گؤروش زيروه لرين
بلكه ده دؤگدون ئيل بارماق لاريلا
سنسيزليك توزونا قويلانميش قاپيمي
بلكه ده دولدون بير گئجه
باخيش آينالارينا :
يادلانماز بير اؤزلوك كيمي
بلكه ده گلدين
اورگيمه سيغماز بير سئوينجين
اينامي تك
دويغو كيمي
گؤزلريمدن سوزولوپ
گئتمگيني دوشوندوم
بلكه ده گلدين بير گئجه
بلكه ده ...

 

سایین وطن داشیم سالاملارلا:
دئمک ایستردیم سیزین وبلاگینیز چوخ ائتگی له ییجی دی. دوغروداندا منه اوره کده ن یاپیشدی.
گئرچکده نده نیسگیل چرچی صیفت کیمسه لره اولسون کی آنا دیللرینین، تورپاقلارینین قدرینی بیلمه ییب اؤزگه لر قاپی سیندان چرچی سایاقی کیملیک دیله نیر لر
ساغ سالامات قالینیز

حورمتی دیلداش سیزین بو آراشدیرمانیز چوخ دیرلی دیر
ایشیزه داوام وئرین من اؤزوم ده ائتیمولوژی بیلیمینه چوخ ماراقیم وار
هله دیققت وئر سه نیز باشقا سوزلر ده تاپماق اولار کی تورکجه میزده ن فارسجایا گئچیب اؤرنک اوچون:
کودک=خؤده ک- کودکی که به همراه چوپان به صحرا می رود//توپ=توپلاماق فعلی- جمع شده// اؤرده ک =اردک کلمه ی اصیل ترکی// آغاز=آغیز و آغوز-دهان و شروع و اولین شیر حیوان یا انسان//سبک= چابوق-چابک چالاک از بن چاباماق-چابالاماق دست و پا زدن و کوشیدن// تلاش=تالاش-چالاش//قشون=ارتش//یورتمه=نوعی راه رفتن اسب-یورش و سایر موارد و هزاران مورد مشابه

یولوز گئده رلی

قوی دئییم شهریاریمدان

قوی دئییم شهریاریمدان
 نیسگیل او چرچی یه قالسین کی جواهیر نه دی، قانمیر!!
فیکری آللاتما دادیر خالقی ،
ائلین حالینه یانمیر
 اریمیر،اولمور،اوتانمیر
آخی ای قاردا،دوماندا باش اوجالدان ساوالانیم
غمی ،دونیانی قوجالدان ساوالانیم
ائل بیلیر داغلار آرا هر اوجا داغلار باشی سن سن
 وئر سهنده الیوی قارداشیوین سیر داشی سن سن

چیخانماسا یئردن چیچـک
نه فایداسی
گلسه ده یاز
 منیم سونام گلمه یه جک
قاتار قاتار گلسـه ده قــاز
قار چیچگی غونچه سولدو
کولک اسدی کوهدن یولدو
نوروز گــولــون گــوزو دولدو
 آغلار بولود ،
 آغـــلامـــا
 آز آشیق سازی
غریب یورده گــزیب چالـــما پرده پرده
 تئل دوزه نمز ،
 آغیــر درده بمی ذیله دونسه ده
ساز وولقان آلیشـــدی آغــلادی
 پوسکوردو آخدی چاغلادی او آغـــلادی ،
 داغ آغـلادی داغـین دردی اونداندا آز

الاکلنگ: آلا اشاره به قرار گرفتن دو طبع متضاد ( مانند سیاه و سفید) در کنار هم است. کلنگ نیز اشاره به اهرم است. عراق: به معنای جای دور ولی در دسترس است. کومور: سیاه مثل زغال. خانم: این کلمه از ترکی ازبکی وارد شده و معادل آذری آن "قادین" می باشد. ترک ( دوچرخه): مقتبس از بخش پسین زین اسب است. سامان: مقتبس از "ساهمان" به معنای انتظام است. گلستان: باور کنید در استان گلستان آنقدر ها هم گل وجود ندارد. بلکه در آنجا "گول" یعنی آبگیر فراوان است. عسگر: نمی دانم چرا خیلی ها امام یازدهم را حسن عسگری می نامند و حال آنکه در عربی حرف "گ" موجود نیست. در ج. آذربایجان و ترکیه به نیروهای نظامی عسگر می گویند. غلام: غل یعنی بازوی دست و غلام یعنی وردست. چالش: به معنای تلاش است. یورش: یعنی پیشروی. شلاق: یعنی اردنگی. عرق: یعنی نژاد پرستی. اتو: به معنای تاول انداختن توسط آتش است. غارت: زورگیری. یغلوی: همان "یاغ قابی" یعنی روغندان است. گلشن: یعنی گل روشن. فرفره: اسم فعل موکد از فریلاماق یعنی دوران تند داشتن. قرقره: پیچه نساجی کولاک: تنها اشاره به وزش باد خنک دارد. بوران: بلا و مصیبت معنا می دهد. گلعذار: گل+رخ سورتمه: وسیله لیز خور گلوله: از "گوله" مقتبس شده و همین کلمه در ادبیات کوچه و بازار نیز رایج است. تومان: از توم به معنای کل مقتبس شده است و تومان یعنی بسیار زیاد. سوسمار: نه شبیه سوسک است و نه مار! بلکه از لغت ترک به معنای جانور گنگ است. دنج: یعنی مکان آرامش. گنبد: اگر به یاسوج رفته باشید، این شهر را "دوگنبزون" می نامند. گونبز یعنی محلی که خورشید اول به آنجا می تابد. چلیپا: از چلپاز به معنای علامت + می باشد. قشون: از مصدر "قشماق" به معنای همراهی و یکسانی می باشد. درمان: "درماق" یعنی برچیدن و درمان یعنی دارویی که دردها را از بین می برد. دشنه: به معنای سوراخ کننده است. دله دزد: املای درست این کلمه " دله دوز" به معنای شیاد است. داروغه: نمایند اجرایی شهربانی. داغون: به معنای ویران از مصدر "داغیردماق" است. شلتوک و چلو: هر دو از چل به معنای برنج نتراشیده اند. یدک: از مصدر "یماق" و آن اسبی است که بدون سوار در عقب سوار حرکت می کند. اسب بی سوار خستگی ناپذیر است. کشیک: ترکان ایران "کشمک" را بعضا "گچمک" تلفظ می کنند و این معانی متعددی دارد چون عبور کردن، هدایت کردن، سرکشی کردن و ... اتابک، اتراق، ارمغان، اشکاف، الاغ، ایل، آبجی، آذوقه، آقا، آیدا، باجناق، باسلق، باغ، باغچه، بچه، بشقاب، بقچه، بلدرچین، بی بی، پتیاره، تپق، تلنبه، توتون، جادو، جار، جارچی، جلو، جوجه، چاپ، چاپار، چاپارخانه، چاپیدن، چاتمه، چارغ، چاق، چاقو، چپاول، چریک، چکش، چکمه، چماق، چنگال، خاتون، خان، خانم، خانه، داداش، دشمن، دلمه، دمار، دولاب، دولمه، ساچمه، ساناز، سلجوق، سنجاق، سنقر، سوروسات، سوغات، سوگل، سوگلی، طاق، طاقچه، طپانچه، قاب، قابلمه، قاپیدن، قاچ، قاچاق، قاچاقچی، قاره، قاشق، قاطر، قالپاق، قالی، قالیچه، قایق، قبراق، قرق، قرقی، قره ، قره قات، قره قروت، قزل آلا، قزن قفلی، قلچماق، قلدر، قنداق، قوچ، قورمه، قوش، قیمه، کاغذ، کرج، کرسی، کرنش، کنکاش، کهر، کوچ، کوچک، گلنگدن، گونیا، لوت، مغازه، نوکر، یابو، یاساق، یاطاغان، یاغی، یربه یر، یراق، یقه، یواش، یورتمه، یونجه

آدم: #=آتام= جدم شیطان: شی آتان=> کسی که اشیاء نامرغوب می اندازد. جالب آن که که به نمایشگاه خودروهای مستعمل " شیطان بازار" می گویند. ارسلان: ار+ سالان=> پهلوان بر انداز و آن اشاره به شیر درنده است. اشكنه: (ایشمك=>نوشیدن)=> نوعی غذای آبكی افشین: #=آغ شین=> سپید روی اكباتان: # آغ باتان => نام قدیمی همدان = هگمتانه النگو: #(ال=دست،انگ=داغ نشان)=> نشانگان دست آچار: (آچماق=باز كردن)=> بازکن آچمز: (آچماق=باز كردن، ماز=سلبیت فاعلی)= غیر قابل فتح آرزو: #(آرماق و آریماق=جستن) => آنچه دنبالش می گردیم آرمان: => آرزوی بزرگ آیین: #(اویون=جشن) =>مراسم بغض: (بوغماق=خفه كردن) => در گلو خفه شدن گریه بلوك: (بولمك=قسمت كردن)=> قسمت پایاپای: (پای=سهم)=سهم در مقابل سهم تخم: (تخماق # =زاییدن) => وسیله تکثیر تراش: (تارماق # = زدودن ناپاكی) => زدایش تشك: (توشمک # = پهن کردن) => گسترده چكمه: (چكمك=بالا كشیدن)=> بالا كشیدنی حوله: # خاو به معنی پرز است و حوله یعنی پارچه پرزدار خاویار:# از خاو به معنی پرز است و آن نوعی ماهی است. سارا: سارای=ساری آی=> ماه تازه طلوع کرده سالار: (سالماق=انداختن)=> بر انداز سودا: (سو= عشق) => محبوب سرمه: سورمه=سور(سورمك=كشیدن) مه=> مالیدنی عیوض: =آیواز=>مهوش قاطر: (قاتماق=تركیب كردن) => حیوانی مرکب از اسب و خر قال گذاشتن: (قالماق=ماندن) => مانع حرکت شدن قدغن: #=قاداغان(قادا=بلا،خطر)=> دستوری که هتک آن باعث بلاست قرقی: # (قیرماق=تار و مار كردن) => تکه تکه کننده قشقرق: (قیشقیرماق=داد و بیداد كردن) => فریاد قطار: => به معنی اعضای ردیف شده است. به شترانی که پشت به پشت حرکت می کنند نیز قطار می گویند. قورباغه: (قور=صدا كردن شکم ، باغا=دوزیست) => سنگ پشت قیچی: (قییماق= بریدن)=> برش دهنده ویجین: #(بیچمك=درو كردن) => هرس

منی دونیاده گوزللردن اوزاق ساخلادیلار
دیلیمی داغلادیلار،اللریمی باغلادیلار
دئدیلر ایستمه حاقین آلاریخ وار یوخونی
دئدیم آخیر کی منیمدیر جانیمی یاغلادیلار
من کی فیکر ائتمه زیدیم بیر بئله نامرد اولالار
 جانیمی یاغلاذیلار سون داغ آچیب داغلادیلار
ملتین قوخوسی وار ایسته مگه حاقلارینی
 آلدیلار میلت ائوین اوزلرینه باغلادیلار
 اورگیمدن یازارام شعریمی لیکن آغلار
اوخودی شعری اورگدن ائشیدیب آغلادیلار